📖 HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG PHẦN MỀM "THỰC HÀNH KHỐI LƯỢNG"

Chào mừng bạn đến với phần mềm mô phỏng Cân Đĩa (Roberval) tương tác. Phần mềm được thiết kế với cơ chế vật lý chân thực, giúp học sinh tiểu học dễ dàng tiếp cận với khái niệm đo lường khối lượng một cách trực quan và sinh động nhất.

Dưới đây là cẩm nang chi tiết toàn bộ các tính năng của phần mềm:

1. 🔍 Chế Độ Khám Phá (Chế độ mặc định)

Khi vừa mở phần mềm lên, hệ thống sẽ nằm ở chế độ Khám phá (Tự do).

• Mục đích: Cho phép học sinh làm quen với thao tác kéo thả và quan sát sự thay đổi của kim cân mà không bị gò bó bởi các câu hỏi bài tập.
• Cách sử dụng:
  • Dùng chuột kéo (drag) bất kỳ Đồ vật nào từ Kho đồ vật (bên trái) hoặc Quả cân từ Kho (bên phải) và thả (drop) lơ lửng trên đĩa cân, vật sẽ tự động rơi xuống đĩa.
  • Kho đồ vật là vô tận: Bạn kéo 1 quả táo ra, trong kho vẫn sẽ tự động sinh ra quả táo khác để kéo tiếp.
  • Cân sẽ tự động tính toán tổng khối lượng ở hai bên đĩa cân, nghiêng đòn gánh và thụt/thò trục gỗ y như cân thật.
  • Cách đọc mặt cân: Khoảng cách giữa 2 vạch kẻ lớn màu xanh trên mặt cân tương đương với 5kg. Kim cân nghiêng về bên nào chứng tỏ bên đó nặng hơn.

2. 📝 Chế Độ Bài Tập (Dành cho học sinh)

Click vào nút "Bài tập" trên thanh menu trên cùng để kích hoạt chế độ thử thách.

• Mục đích: Đưa ra các bài toán tính khối lượng để học sinh thực hành.
• Cách giải bài:
  1. Đọc yêu cầu bài toán từ bạn Gấu mascot (Ví dụ: "Cân nặng của bao gạo là bao nhiêu?").
  2. Kéo thả các quả cân vào đĩa sao cho kim cân chỉ thẳng đứng ở vạch số 0 (cân bằng).
  3. Nhấn nút "Kiểm tra" màu xanh lá cây ở dưới cùng.
• Đánh giá:
  • Nếu làm Đúng: Cân sẽ phát nhạc chúc mừng, Gấu khen ngợi và nút "Bài tiếp theo" sẽ hiện ra.
  • Nếu làm Sai: Cân phát âm báo lỗi, Gấu sẽ gợi ý bạn thử lại.
• Để thoát khỏi chế độ Bài tập và về lại trạng thái Khám phá tự do, bạn chỉ cần click lại vào nút "Bài tập" để tắt nó đi.

3. ⚙️ Chế Độ Cài Đặt (Quản lý kho đồ vật)

Click vào nút "Cài đặt" ở góc trên cùng bên phải. Đây là tính năng đặc biệt giúp giáo viên tùy biến kho hình ảnh của mình.

• Cách Thêm/Sửa đồ vật:
  1. Bấm "Thêm Đồ vật" hoặc click biểu tượng ✏️ (Sửa) cạnh một đồ vật có sẵn.
  2. Mã (ID): Nhập một tên viết liền, không dấu (ví dụ: qua_cam). ID này dùng để gọi đồ vật ra khi Tạo Bài tập.
  3. Tên hiển thị: Nhập tên Tiếng Việt (ví dụ: Quả cam).
  4. Khối lượng: Nhập số kg (ví dụ: 2).
  5. Tải ảnh lên: Nhấn "Chọn tệp" để tải bất kỳ hình ảnh nào từ máy tính của bạn (cái cặp, hộp bút, đồ chơi...) lên làm hình minh họa.
• Lưu ý: Mọi hình ảnh bạn thêm vào đều được phần mềm tự động lưu lại trên máy tính. Lần sau mở lên ảnh vẫn còn nguyên!

4. ✍️ Chế Độ Tạo Bài (Xây dựng bài tập)

Click vào nút "Tạo bài" trên thanh menu.

• Mục đích: Giúp giáo viên tự do sáng tạo ra vô hạn các đề toán mới cho học sinh giải.
• Cách tạo 1 bài tập mới:
  1. Bấm "Tạo bài mới".
  2. Dạng bài tập: Chọn "Cân bằng", "Tìm khối lượng", hoặc "Tùy chỉnh" để tự viết câu hỏi.
  3. Đồ vật đĩa TRÁI / PHẢI: Nhập Mã (ID) của đồ vật bạn muốn đặt sẵn lên đĩa (Ví dụ: Nhập qua_tao, qua_5kg hệ thống sẽ đặt sẵn 1 quả táo và 1 cục 5kg lên đĩa cân).
  4. Câu khen ngợi / Lời nhắc: Tùy biến lời thoại của chú Gấu để tiết học thêm sinh động.
  5. Bấm Lưu bài tập là xong!

5. 🔊 Nút Âm Thanh

• Nút "Âm thanh" (biểu tượng chiếc loa) nằm ở thanh menu trên cùng.
• Click vào nút này để Tắt/Bật tiếng toàn bộ ứng dụng (khi tắt, biểu tượng sẽ có dấu gạch chéo). Rất hữu ích khi cần giữ lớp học trật tự để các nhóm tự thực hành trên máy.

6. 💡 Mẹo Thao Tác Nhanh (Tips)

• Kéo thả dễ dàng: Cân có hitbox (vùng bắt điểm) rất rộng. Bạn không cần thả trúng ngay mặt đĩa, chỉ cần thả lơ lửng trên không trung phía trên đĩa là vật sẽ tự động rơi vào.
• Dọn dẹp cân tức thì: Nút "Làm lại" (Màu cam, biểu tượng xoay vòng) giúp xóa sạch mọi thứ trên 2 đĩa cân chỉ trong 1 cú click (ở chế độ Khám phá) hoặc trả các vật về đúng nguyên trạng ban đầu của đề bài (ở chế độ Bài tập).
• Lấy đồ ra nhanh: Lỡ tay đặt thừa đồ vật lên cân? Chỉ cần Nhấp đúp chuột (Double-click) vào đồ vật đó, nó sẽ lập tức bốc hơi khỏi đĩa cân!